17
 
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการชุดเทคโนโลยีการเพาะกล้าสำหรับเครื่องปักดำ
เกษตรกรผู้ผลิตข้าวในเขตภาคกลาง และภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย เริ่มมีความนิยมปลูกข้าวโดยวิธีปักดาด้วยเครื่องปักดา ซึ่งวิธีการนี้สามารถควบคุมวัชพืช และข้าววัชพืชได้ อีกทั้งยังช่วยลดต้นทุนในเรื่องการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวลง แต่ต้องมีการเพาะกล้าในกระบะก่อนนาไปใช้ การเพาะกล้าในกระบะเพาะเป็นอีกอาชีพที่ควบคู่กับการอาชีพรับจ้างดานา ปัญหาสำคัญของผู้ประกอบการที่รับจ้างตกกล้าและปักดา 
16
 
เอกสารฝึกอบรมการผลิตข้าวคุณภาพ
โครงการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตและคุณภาพผลผลิตปี ๒๕๕๙ จังหวัดพิจิตร หนังสือการผลิตข้าวคุณภาพเล่มนี้สามารถใช้เป็นคู่มือเสริมองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกรในหลายๆด้าน  เพื่อให้เกษตรกรได้ศึกษาและนำไปใช้พัฒนาการผลิตข้าวของตนเอง ก่อให้เกิดการลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตข้าวได้ 
14
 
เอกสารแนะนำศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก (ฉบับ พ.ศ.2557)
ประวัติ ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2505 ในชื่อ "สถานีทดลองข้าวพิษณุโลก" ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับข้าวและพัฒนา การทำนาในเขตพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก พิจิตร สุโขทัย และตาก สังกัดกองบำรุงพันธุ์ กรมการข้าว กระทรวงเกษตร และในปี พ.ศ. 2526 ได้รับการยกระดับเป็น "ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก" สังกัดสถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 
 2
50 ปี ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก
ในปี พ.ศ. 2555 นี้ ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก มีอายุการก่อตั้งครบรอบ 50 ปี นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งเป็นสถานีทดลองข้าวพิษณุโลก ในปี พ.ศ. 2505 ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก จึงได้จัดทำหนังสือ "50 ปี ศุนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก" เล่มนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นอนุสรณ์ในโอกาสอันสำคัญนี้ โดยผู้บริหาร ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้ใกล้ชิดตั้งแต่สมัยเป็นสถานีทดลองข้าวพิษณุโลก
จวบจนเป็นศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลกในปัจจุบัน ได้บรรจงเรียบเรียงถ้อยคำ เล่าเรื่องราวในอดีต
1
 
40 ปีศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก
ในปี พ.ศ. 2545 นี้ ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก มีอายุการก่อตั้งครบรอบ 40 ปี นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งเป็นสถานีทดลองข้าวพิษณุโลก ในปี พ.ศ. 2505 ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก จึงได้จัดทำหนังสือ "40 ปี ศุนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก" เล่มนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นอนุสรณ์ในโอกาสอันสำคัญนี้ โดยผู้บริหาร ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้ใกล้ชิดตั้งแต่สมัยเป็นสถานีทดลองข้าวพิษณุโลก
จวบจนเป็นศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลกในปัจจุบัน ได้บรรจงเรียบเรียงถ้อยคำ เล่าเรื่องราวในอดีต
 
15 
30 ปี ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก
ในวาระที่สถานีทดลองข้าวพิษณุโลกหรือศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลกในปัจจุบันได้ก่อตั้งมาครบ 30 ปี ศูนย์วิจัยจัยข้าวพิษณุโลกพิจารณาเห็นควรที่จะมีการทำหนังสือขึ้นมาเพื่อเป็นการระลึกถึงนักวิชาการรุ่นอาวุโสซึ่งได้บุกเบิก จนศูนย์ฯ
มีสภาพอย่างที่เห็นในปัจจุบัน นอกจากนี้ยังจะได้นำเอาบทบาททางวิชาการของผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านข้าวมาลงพิมพ์
 3 
การเก็บเกี่ยวข้าวในระยะที่เหมาะสม
ในจำนวนผลผลิตทางการเกษตรที่นำมาใช้เป็นอาหารนั้น พืชผลที่เป็นเมล็ด จะถูกนำมาใช้เพื่อเป็นอาหารของมนุษย์มากที่สุด และพืชที่เป้นเมล็ดเหล่านี้จะมีการสูญเสียทั้งในด้านปริมาณและคุณภาพ ซึ่งขั้นตอนในการสูญเสียมีตั้งแต่ก่อนและหลังเก็บเกี่ยว ถ้าเราสามารถลดความสูญเสียในขั้นตอนเหล่านี้ได้เท่ากับเป็นการเพิ่มผลผลิตอีกวิธีหนึ่ง
 5 
การจัดเขตสศักยภาพ พิษณุโลก
1.) รวบรวมและจำทำฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ เพื่อการแบ่งเขตศักยภาพ การผลิตข้าว (Rice potential zoning)
     ของจังหวัดพิษณุโลก
2.) จัดทำแผนที่แบ่งเขตศักยภาพการผลิตข้าวของจังหวัดพิษณุโลก
3.) พัฒนาเทคโนโลยีการใช้ปัจจัยพื้นฐานให้เหมาะสม เพื่อเพิ่มศักยภาพในการผลิตข้าว 
 4 
การจัดเขตศักยภาพ พิจิตร
1.) รวบรวมและจำทำฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ เพื่อการแบ่งเขตศักยภาพ การผลิตข้าว (Rice potential zoning) ของ
     จังหวัดพิจิตร
2.) จัดทำแผนที่แบ่งเขตศักยภาพการผลิตข้าวของจังหวัดพิจิตร
3.) พัฒนาเทคโนโลยีการใช้ปัจจัยพื้นฐานให้เหมาะสม เพื่อเพิ่มศักยภาพในการผลิตข้าว
 6 
การใช้เทคโนโลยีแบบบูรณาการในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี
ในการทำนาเพื่อจะให้ได้ข้าวมีผลผลิตสูงและคุณภาพดีนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการจัดการอย่างเหมาะสมในหลายๆด้าน ตั้งแต่เตรียมการจัดหาพันธุ์ข้าวและเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดีก่อนการเพาะปลูก การเตรียมแปลงนา การเพาะปลูก การดูแลรักษาต้นข้าวและสภาพแวดล้อมในนาให้มีความเหมาะสมตลอดเวลาไปจนกระทั่งถึงการเก็บเกี่ยว 
 7 
การทำนาเพื่อเพิ่มผลผลิตแผนใหม่
ปัจจัยหรือสิ่งสำคัญในการทำนาเพื่อเพิ่มผลผลิตหรือพูดง่ายๆ การปลูกข้าวเพื่อให้ได้ผลผลิตสูง ประกอบด้วยสิ่งต่างๆ
ดังต่อไปนี้ 1.) พันธุ์ข้าว 2.) น้ำ 3.) ความอุดมสมบูรณ์ 4.) การดูแลปฏิบัติรักษา 5.)การักษาพันธุ์ข้าวให้บริสุทธิ์
 8
การผลิตข้าวอย่างถูกต้องและเหมาะสม
ประเทศไทยส่งข้าวออกเป็นอันดับหนึ่งของโลกมาดฃโดยตลอด ในปี พ.ศ. 2541 มีปริมาณส่งออกมากเป้นประวัติการณ์ถึง 6.37 ล้านตัน ข้าวสารคิดเป็นมูลค่า 85,019 ล้านบาท แต่ผลผลิตที่ได้อยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับผลผลิตเฉลี่ยของโลก กล่าวคือ ในปีเพาะปลูก 2540/41 ได้ผลผลิตข้าวรวม 23.58 ล้านตันข้าวเปลือก จากพื้นที่ปลูกข้าวนาปี 56.96 ล้านไร่ และนาปรังอีก 7.23 ล้านไร่
 9 
การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวในระดับเกษตรกร
ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันว่าผลผลิตที่ได้จากการปลูกข้าวจะมากหรือน้อยเพียงใดขึ้นกับพันธุ์ข้าวที่ใช้ปลูกเป็นสำคัญ นอกจากนี้ยังขึ้นกับความอุดมสมบูรณ์ของดิน สภาพลมฟ้าอากาศ และศัตรูของข้าวต่างๆ ดังนั้นการขยายเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีให้ถึงมือเกษตรกรจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการเพิ่มผลผลิตข้าวของประเทศและยกระดับรายได้ของเกษตรกร เพราะปัจจุบันประเทศไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าวเป็นอันดับหนึ่งของโลก 
 10 
งานโครงการพิเศษ ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก
(เฉพาะในความรับผิดชอบด้านการวิจัยและพัฒนาข้าว)
1.) โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงพื้นที่ ภูชัด ภูเมี่ยง ภูสอยดาว อำเภอชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก
2.) โครงการพัฒนาการเกษตร จังหวัดพิจิตร
3.) โครงการพัฒนาเฉพาะพื้นที่อำเภอพบพระ จังหวัดตาก 
 11 
เทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตข้าว (โครงการลดหนี้)
การปลูกข้าวเพื่อให้ได้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพเมล็ดดี เกษตรกรผู้ปลูกข้าวจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจ และมีการปฏิบัติดูแลรักษาตามขั้นตอนต่างๆ ของการผลิตข้าวตั้งแต่เรื่องสภาพแวดล้อม พันธุ์ข้าว การเตรียมดิน วิธีการปลูก การให้น้ำ การใส่ปุ๋ย การป้องกันกำจัดศัตรูข้าว การเก็บเกี่ยวผลผลิตและการจัดการผลผลิตหลังการเก็บเกี่ยว 
 12
ศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด
การทำนาในประเทศไทย ศัตรูข้าวเป็นอุปสรรคที่สำคัญในการเพิ่มผลผลิต ทั้งนี้เนื่องจากชาวนายังไม่เข้าใจถึงสาเหตุ
อันแท้จริงที่ทำให้ข้าวเกิดอาการผิดปกติเห็นได้จากคำบอกเล่าของชาวนา เมื่อพบต้นข้าวเหลืองหรือมีอาการผิดปกติ
เกิดขึ้นทั้งหมดว่าข้าวเป็นเพลี้ย คำแนะนำต่อไปนี้คงจะช่วยให้ชานารู้จักสาเหตุที่ทำให้ข้าวเกิดการผิดปกติ ลักษณะ
การทำลายที่เกิดกับข้าวในระยะต่างๆและแนวทางในการป้องกันกำจัด 
 13 
หลักปฏิบัติการจัดทำแปลงทดสอบและสาธิต
การเลือกใช้พันธุ์ข้าว พันธุ์ข้าวที่เกษตรกรใช้ปลูกในปัจจุบัน มีทั้งพันธุ์พื้นเมืองและพันธุ์ของทางราชการ สามารถแบ่งได้ตามลักษณะการเจริญเติบโตของพันธุ์และแบ่งได้ตามลักษณะของชนิดเนื้อแป้งของเมล็ด ได้แก่ ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว เป็นต้น ปัจจุบันการแบ่งพันธุ์ข้าวตามลักษณะที่เกษตรกรคุ้นเคย สามารถแบ่งออกพันธุ์ข้าวออกเป็น 2 ลักษณะใหญ่ๆดังนี้ คือ 1.) พันธุ์ข้าวนาปี 2.) พันธุ์ข้าวนาปรัง